EFELER VE ZEYBEKLER ZAMANI
2019 okunma

EFELER VE ZEYBEKLER ZAMANI

ABONE OL
06/05/2023 12:59
EFELER VE ZEYBEKLER ZAMANI
1

BEĞENDİM

ABONE OL

Ege bölgesi denildiğinde akla ilk gelen efeler ve zeybekler olur. Mert, cesur, atılgan, mazluma dost, haksızlığa düşman olarak tanınırlar. Türk köylüsünün tipik bir örneğidir. Efe, tarihte Batı Anadolu’da özellikle Aydın, Denizli, Muğla, Isparta illeri ve Ödemiş ilçesinde yaşamış, silahlı ve mevcut düzene değişik nedenlerle baş kaldırmış olan kişilerin (Zeybekler) liderlerine verilen isimdir. Efe, zeybek gruplarının başıdır.

Günümüzde bazı akılda kalan efeler ve zeybekler şunlardır; Yörük Ali Efe, Çakıcı Mehmet Efe, Çakırcalı Efe, Gökçen Efe, Saçlı Efe, Mestan Efe, Pepe Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe, Demirci Mehmet Efe, Sarı Zeybek, Kamalı Zeybek…

Bölgede oynanan halk oyunları türüne de genel olarak Zeybek adı verilir. Ege’nin birçok yerinde oynanan zeybeğin en gösterişli olanlarına da Aydın, Muğla, Manisa ve İzmir’de rastlanır. Oyun figürleri oynayanın duygu ve becerilerine göre değişir. Oyun içindeki sekmeler, diz vurmalar, yürüyüşler, zeybeğin kendine olan güvenini, dürüstlüğünü, mertliğini ve çevreye meydan okuyuşunu simgeler.

EFELER

Bir kartal misali açar kolları

Korur kollar hep gariban kulları

Düz ovada sarp dağlarda yolları

At üstünde her gün aşar efeler

Dosta güler yüzlü düşmana serttir

Vakur duruşuyla yiğittir merttir

Mazluma can olur zalime derttir.

Aman diyen varsa koşar efeler.

Tarihimizde ve günümüzde gönüllerimize yer etmiş ve halka mal olmuş halk kahramanlarımızın gerek cesur ve yiğit tavırları gerek kendinden emin kendilerine has oyun figürleri gerekse, kendilerine özgü efeleri ve zeybekleri sembolize eden geleneksel giysileri ile oldukça zengin bir kültüre sahip olmuştur.

O yüzden şimdi EFELER VE ZEYBEKLER ZAMANI. Tarihe kapı aralayıp efsaneleşmiş değerlerimizin kültürümüzün hafızalarımızda tazelenmesi yeniden hayat bulması için, projesi kendi alanında marka olan Minyatür Sanatçısı Arya Kamalı ’ya ait, Küratörlüğünü Gülnur Çavuş’un yaptığı sergi Arya Kamalı Uluslararası Kültür Sanat Merkezi’nde açıldı. Her zaman olduğu gibi sanatçı ve sanatseverlerin yoğun katılımıyla 24 Nisan-01 Mayıs tarihlerine kadar devam etti. 32 sanatçının 46 eseri bulunan sergi Arya Kamalı’nın açılış konuşmasıyla devam ederken Efeler ve Zeybekler sergisinin çok geniş ve kapsamlı bir sergi oluşundan ve İzmir’in 30 ilçesinde de sanatseverlerin ziyaretine açılması projesinden bahsetti. Ege Bölgesinin efelerle ilgili hassasiyetinden ve kültürel değerlerimiz olduğunu ve efelerle ilgili kitap çıkarma çalışmalarının içinde olduğundan da bahsetti. Değerli sanatçı günün anısı ve teşekkür anlamında sanatçılara katılım belgelerini takdim etti. Daha sonra sanatseverler her biri emek, yetenek ve sevgiyle tuvale yansıtılmış muhteşem eserleri hayranlıkla imrenerek ziyaret etti.  Tuvale çizilen her efenin bir misyonu ve hikayesi var. Tarihe aralanan kapıda tuvalde can bulmuş efelerimiz yeniden. Her biri özel ve her bir resmi anlatmaya sayfalar yetmez. Başarıyla çizilen resimler hikayesiyle içine alıyor sizi.

Değerli sanatçı Arya Kamalı’nın muhteşem eseri Yörük Ali Arilik 80×120 boyutundaki şahsına münhasır figür ve detaylarıyla herkesin evinin en özel köşesinde duvarında sergilemek istediği özel bir tablo. Devamında yine kendine has eseriyle, ince detay ve figürleriyle adeta nakış ile işlenmiş bir efe kıyafetinin birebir aynısı olarak panoya monte edilmiş kadar gerçek görünümüyle Nesrin Kandaş’ın 105×145 Tezhip Minyatür çalışması da hayranlık uyandıran yine duvarınıza asmak isteyeceğimiz çok özel bir eser.

Her zaman olduğu gibi kaliteden ve emekten oluşan sergide hangi eserden bahsetseniz kendine has bir yetenek var. Akile Turhan Diken’in Atçalı Kel Mehmet Efe Tezhip minyatür siluet çalışması da oldukça sergide dikkat çeken eserlerden biriydi. Serginin kreatörlüğünü yapan Gülnur Kavus’unda Ege bölgesini işleyen, efesiyle, kültürel tarihi eserleriyle, doğasıyla, İzmir’in denizi, saat kulesi, gevreğiyle, Ege’ye İzmir ve çevresine tarihi bir gezintiye çıkarıyor.

Halis Günhan’ın, Kurtuluş Savaşı’nda Efeler, minyatür Tezhip murakka karton üzerine akrilik eseriyle ince detay ve duygusuyla sergide yerini almış. Daha bahsedemediğim her biri emekle işlenmiş çizilmiş figürler, eserler 32 sanatçının ince dokunuşlarla sanata attığı bir imza daha. Sanat iyileştirir, sizler de biliyorsunuz değerli okuyucularım, yolunuz her daim sanata düşsün.

Sevgiyle, hoşça ve güzelliklerle kalın…

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.