DOLAR 13,4766-0.25%
EURO 15,2874-0.23%
ALTIN 797,58-0,34
BITCOIN 4876620,69%
Denizli
-1°

HAFİF KAR YAĞIŞLI

06:46

İMSAK'A KALAN SÜRE

X
ŞAMANİZM

ŞAMANİZM

ABONE OL
10/01/2022 15:58
ŞAMANİZM
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Şamanizm’in tanımında çok farklı fikir ayrılıkları vardır. Bu hem Şamanizm’in içinde barındırdığı farklı yön ve ögelerden hem de Şamanizm’in çok farklı coğrafyalarda, aynı temelde ama çok farklı şekillerde var olmasından kaynaklanmaktadır. Şamanizm hakkında yeterince bilgisi olmayan ilk Batılı gezginlerin Şamanizm hakkında Batı’ya aktardıkları yüzeysel bilgilerden kaynaklanmıştır. Şamanizm’in başlangıçta Batılılarca çok tanrılı bir din olarak kabul edilmiştir. Büyük çoğunluğu eski Sovyet bilim insanları olan bir kesim Şamanlığı Türklerin orijinal dini kabul etmiştir. Bazı bilim insanları ve yazarlar ise şamanlığı bir din değil Kuzey Asya topluluklarının dini duygularını içeren ve öteki alem varlıklarına hükmeden bir tür kült olarak görmektedirler. Şaman, Anglosakson terminolojisinde anlatılmak istendiği gibi hekim, büyücü olmadığı gibi, şüphesiz tek şifa verici kişi de değildir. Ama kelime anlamı ile tanımlanması Şamanizm’e hiçbir zaman sahip olmadığı bir nitelik vermek pahasına onu bulunmaması gereken bir yere oturtmuştur. Bu anlama göre Şaman, tamamen hayata dönük ve olumlu eylemler gerçekleştirmek isteyen kişiliğiyle hiçbir zaman kara büyüye alet olmaz.

Şaman kötülük yapmaz, sahip olduğu yetkilerini kendi kişisel hizmetinde ve kendi savunması amacıyla bile kullanmaz. Kabile reisi veya hükümdarlarla anlaşmazlığa düştüğünde kendi etkisinden yararlanabilir. “Şaman, gücünün kökeni ister kalıtım ister. Büyük ustaların yanında gerçekleştirilen sabırlı bir yetişme dönemi geçirmeden o olgunluğa o içinde barındırdığı yetilere ulaşmayı düşünmez. Evrenin yollarını yürümeye, kat etmeye çağrılan şaman, yolunu kaybetmemek için ona tanınan yolları mümkün olan en iyi şekilde tanımalıdır. Saman kendisini izleyen varlıklarla devamlı olarak karşı karşıya gelme olasılığı nedeniyle onların geleneklerini, dillerini ve âdetlerini öğrenmiş olması gerekir. Şamanlık Avrupa’da ilk çağ devirlerinden beri yaygındı. Fin-Baltık halkları arasında Demir Çağı boyunca uygulanmıştır. Hristiyanlığın doğuşuyla birlikte şamanlık yok olmaya yüz tutmuş, özellikle şehirlerde oldukça kaybolmuş fakat kırsal kesimlerde şamanlıktan kalma adetler Hristiyan olan halklar arasında yaşamaya devam etmiştir. Sibirya ise klasik Şamanizm’in anavatanı olarak kabul edilmektedir.

Bölgedeki Ural, Altay halkları özellikle de avcı-toplayıcı gruplar modern dönemlere kadar Şamanistlik uygulamalarda bulunmaya devam etmişlerdir. Doğu Sibirya’dan Kuzey Kanada’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada yaşayan Eskimo gruplarının Şamanist uygulama ve inançlara sahip oldukları kaydedilmiştir. Amazon Yağmur ormanlarında bazı yerli grupları şaman eylemlerinde bulunmaktadırlar. Kuzey ve Güney Amerika kıtalarında yaşayan Yerlilerin tek bir evrensel Yerli Amerikan Dini veya manevi sisteminden bahsedilemeyecek denli çeşitli inançlara sahip oldukları bilinmektedir. Bununla birlikte yerel kültürlerin geleneksel şifacıları, mistikleri, otacıları bulunmakta; ancak onlar halkları arasında şaman terimi yerine kendi yerel dillerindeki kelimelerle anılmaktadırlar. Asya Şamanizm’inde üç âlem söz konusudur: Yer, Yeraltı ve Gök fakat bunlar sembolik ifadelerdir. Yeraltı terimi Asya’nın kimi Şamanist geleneklerinde öte-alem anlamında kullanılır, kimi Şamanist geleneklerinde ise ölüm olayının akabinde yaşanılan kargaşa ve vicdani hesaplaşma dönemini ifade etmek üzere kullanılır.

Dolayısıyla, bazı Şamanist geleneklerde yeraltı denildiğinde, genellikle öte-alemin titreşim düzeyi kaba ve yoğun ortamları söz konusudur. Yeraltı deyiminin bu anlamda kullanıldığı Şamanist geleneklerde öte-alemin huzurlu ortamları ise “gölgeler diyarı” gibi başka ifadelerle belirtilmektedir. Şaman gölgeler diyarına giderken öncelikle “Yerin göbeğindeki bu delikten “Yer’in Ekseni” ne ulaşmak, sonra da “Yeraltının cehennemi kısmından geçmek zorundadır. Ölen kimseler de bu yolculuğu yaparlar ki, bu yolculukta ölünün geçemediği takdirde azap çekmesinin söz konusu olduğu bir köprüyle karşılaşılır. Kuzey ve Orta Asya Şamanizm’inde yeraltı âlemi 7 veya 9 katlıdır. Ölüm olayı ile beden terk edildikten sonra kimileri yeraltı katlarındaki ortamlara, kimileri ise Gök katlarındaki ortamlara giderler. Şaman da trans deneyimi sırasında, yapacağı uygulamanın amacı ve türüne göre ya yeraltı âlemine iner ya da Göğe çıkar. Örneğin, bir hastayı iyileştirmek için Göğe çıkması fakat bir ölünün ruhuna eşlik etmek, hastanın ruhunu geri getirmek veya yeryüzünü terk etmek istemeyen ölüleri ‘gölgeler diyarına götürmek için Yeraltına iner fakat herhangi bir nedenle Göğe çıkacak bir şamanın önce yeraltı denilen âleme inmesi gerekir. Yani hiç kimse yeraltına inmeden Göğe çıkamaz.

SALİH ÖZTÜRK

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.