Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Doç. Dr. Şenay Topsakal, diyabet hastalarının hangi şartlarda oruç tutabilecekleri ve oruç tutarken nelere dikkat etmeleri gerektiği hakkında bilgi verdi.

PAÜ Hastaneleri Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Doç. Dr. Şenay Topsakal yaptığı açıklamada şu bilgileri paylaştı: “Ramazan ayı, Müslümanlar için manevi bir arınma ve ibadet dönemidir. Ancak diyabet hastaları için oruç tutmak, kan şekeri düzeylerini kontrol altında tutmayı zorlaştırabilir ve sağlık risklerini artırabilir. Bu nedenle, diyabet hastalarının herhangi bir tehlikeyle karşılaşmamaları için, Ramazan ayında dikkatli olmaları ve bazı önlemler almaları büyük önem taşır. Diyabet hastalarının oruç tutmadan önce mutlaka doktorlarına danışmaları tetkiklerini yaptırmaları gerekir. Doktorları kan şekeri düzeylerini değerlendirerek oruç tutmanın diyabet (şeker) hastaları için uygun olup olmadığını belirleyebilir. Özellikle tip 1 diyabet, insülin kullanan tip 2 diyabet hastaları, insülin kullanan gebeler, kan şekeri sürekli düzensiz seyredenler, ileri yaştaki hastalar için oruç tutmak riskli olabilir. Bu kişilerin oruç tutmak konusunda ısrarcı olmamalarında yarar vardır. Oruç tutarken kan şekeri düzeylerini düzenli olarak kontrol etmek önemlidir. Gün içinde hipoglisemi (düşük kan şekeri) veya hiperglisemi (yüksek kan şekeri) riski artabilir. Bu nedenle, iftar ve sahur öncesi ve sonrası kan şekeri ölçümleri ihmal edilmemelidir. Kan şekeri çok düşük veya yüksekse, orucu bozmak gerekebilir. Çevrenizdekilere bilgi verin durumunuzda değişiklik olursa veya bilinç kaybı olursa hemen kan şekeriniz ölçülmelidir.”

Doç. Dr. Şenay Topsakal: “Diyabet hastalarının oruç tutmadan önce mutlaka doktorlarına danışmaları gerekir.”

Sahur, oruç tutarken enerjinin korunması için kritik bir öğün olduğuna değinen Doç. Dr. Topsakal, “Sahurda yavaş sindirilen ve kan şekerini dengede tutan besinler tüketmeye özen gösterin. Tam tahıllı ürünler, lifli gıdalar, protein kaynakları (yumurta, peynir, yoğurt) ve sağlıklı yağlar (zeytinyağı, avokado) tercih edin. Şekerli ve yağlı yiyeceklerden kaçının, çünkü bunlar kan şekerinizi hızla yükseltebilir ve daha sonra düşürebilir. İftarda aşırı yemekten kaçının. Öncelikle su ve zeytin gibi hafif bir başlangıç yapın. Ardından çorba ve salata gibi hafif yiyeceklerle devam edin. Ana yemekte yağsız et, tavuk, balık veya sebze yemekleri tercih edin. Karbonhidrat alımını kontrol altında tutun ve kompleks karbonhidratlar (bulgur, tam buğday ekmeği) tercih edin. Mümkünse tatlı tüketmeyin.  Aşırı yemekten kesinlikle kaçının. Ramazan boyunca yeterli sıvı alımı çok önemlidir. İftar ile sahur arasında en az 8-10 bardak su içmeye özen gösterin. Çay, kahve gibi kafeinli içeceklerden kaçının, çünkü bunlar vücudunuzun su kaybetmesine neden olabilir. Şekerli içeceklerden de uzak durun.” şeklinde konuştu.

“Aşırı yemekten kesinlikle kaçının.”

Doç. Dr. Şenay Topsakal sözlerine şöyle devam etti: “Hafif egzersizler yapmak kan şekerinizi dengede tutmanıza yardımcı olabilir. Ancak aşırı egzersizden kaçının, çünkü bu hipoglisemi riskini artırabilir. İftardan birkaç saat sonra yürüyüş yapmak gibi hafif aktiviteler tercih edilebilir. Diyabet ilaçlarınızı veya insülin dozlarınızı doktorunuzla görüşerek Ramazan ayına uygun şekilde ayarlayın. İftar ve sahur vakitlerine göre ilaç saatlerinizi yeniden düzenlemeniz gerekebilir. İnsülin kullanan hastalar, özellikle dikkatli olmalı ve doktorlarıyla sıkı bir iletişim halinde kalmalıdır. Kan şekeriniz çok düşük (70 mg/dL altı) veya çok yüksek (300 mg/dL üstü) seviyelerdeyse, orucu bozmanız gerekebilir. Ayrıca baş dönmesi, terleme, bulanık görme, halsizlik gibi hipoglisemi belirtileri hissederseniz, hemen kan şekerinizi ölçün ve gerekirse orucu bozun. Sağlığınız her zaman öncelikli olmalıdır.”

Ramazan ayının, diyabet hastaları için dikkatli planlama ve özen gerektiren bir dönem olduğunun altını çizen Doç. Dr. Topsakal, doktorla iş birliği yaparak, doğru beslenme ve ilaç düzeniyle oruç tutmanın mümkün olabileceğini ancak sağlığı riske atmamak için gerektiğinde orucu bozmaktan çekinmemek gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Topsakal: “Unutmayın, dinimizde sağlık sorunu olanlar için kolaylıklar vardır ve sağlığınız her şeyden önce gelir.” diyerek açıklamasını sonlandırdı.

The post Doç. Dr. Şenay Topsakal, Diyabet Hastalarına Ramazan Ayı İçin Önerilerde Bulundu appeared first on Horoz Medya.

Çocuklarda Metabolik Sendrom tanısı için bazı kriterler belirlenmiştir. Bu kriterlerler başlıca aşırı kilolu olma (obezite), kanda yağ değerlerinin yüksek olması (hipertrigliseridemi), kanda şeker değerlerinin yükselmesi (diabet ile birlikte veya uygunsuz kan şekeri yükseklikleri) ve yüksek tansiyon olarak sayılabilir.  Sıklık ülkemizde ve dünyada tam olarak bilinmemektedir. Ancak aşırı kilolu olma (obezite), sağlıksız beslenme alışkanlıkları, egzersiz yapmama durumu ülkemizde ve dünyada giderek artmaktadır.

Erken çocukluk döneminde başlayan aşırı kilolu olma durumu geçtiğimiz pandemidöneminde hareket kısıtlanması ve bilgisayar-cep telefonu-tablet gibi ekran bağımlılığının artması ile hızlanmıştır. Teşhis için açlıkta alınmış kan örneklerinde kandaki yağların ve kan şekerinin ölçülmesi ile tansiyon değerlerinin ölçülmesi tarama amaçlı kullanılmaktadır. Kanda yağların artması ve tansiyon yüksekliği ile birlikte erişkinlerde olduğu gibi erken yaşlarda başlayan başlayan ateroskleroz durumuna (damar sertliği) neden olduğu bilinmektedir. Tedavi için öncelik sağlıklı beslenme düzenlemesi ile başlamalıdır. Aşırı yağlı, tuzlu ve şekerli gıdaların kısıtlanması ile başlanır. İkinci olarak fizik aktivite günlük 20 dk ile başlanarak günlük 1 saate kadar çıkarılması önerilmektedir. İlaç tedavisi eğer yüksek tansiyon değerleri, yüksek kan şekeri değerleri, ve kandaki yağların dağılımının bozuk olması durumunda kullanılmaktadır. 

Prof.Dr.Ayhan Çevik,”Sonuç olarak, Metabolik Sendrom  mevcut çalışmalarda çocuklarda başta kalp ve damar sağlığı olmak üzere birçok organı (Karaciğer yağlanması gibi) tehdit eden bir hastalık olduğu tespit edilmiştir. Erken teşhis ve tedavi her zaman olduğu gibi çocukların ilerideki yaşamlarının sağlıklı olması için hayati önem taşımaktadır.”dedi.

The post ÇOCUKLARDA KALP SAĞLIĞINI TEHDİT EDEN TEHLİKE appeared first on Horoz Medya.

Yapılan araştırmalar, doğru ve yeterli beslenme sağlandığı takdirde, oruç tutmanın vücudu toksinlerden temizleyici etkisi olduğunu gösteriyor. Bu doğrultuda; Ramazan ayında uygulanması gereken beslenme programı, en az 3 tercihen 4 öğün (Sahur, iftar açılışı, iftar yemeği, gece yatmadan önce bir ara öğün) içeriyor olmalıdır. Orucu açarken ise özellikle; enerji verecek, kan şekerini düzenleyecek ve sıvı ihtiyacını karşılayabilecek besinler seçmek daha doğru olacak.
Açlık metabolizmasında; sindirim sistemi yavaşlar, vücut enerji depolarını koruma altına alır ve enerji harcamasını kısıtlar. Bu sebeple bazal metabolizma hızında bir düşüş gerçekleşir. Yemek saatlerinde vücudunuza aşırı derecede besin yüklendiğiniz takdirde, vücut bu enerji fazlasını yağ depolarına gönderecektir. Bunun aksine hafif ve küçük öğünler tüketirseniz ve bunun yanına egzersizi de eklerseniz sindirim sisteminizin çalışması ve kasların harcadığı enerjiyle birlikte metabolizmanız hızlanacaktır. Böylece; bu depolama sürecinin aksine, vücudunuz yağ yakımını gerçekleştirecektir.

ORUÇLUYKEN HAFİF SPORLARI TERCİH EDEBİLİRSİNİZ

Oruçluyken spor yapmak mümkün ancak, yaptığınız egzersizin şiddetini azaltmalısınız. Karaciğerinizde ve kaslarınızda depo edilen şeker azaldığı ve terle kaybedilen su artırdığı için, yüksek yoğunluklu egzersizleri tercih etmemelisiniz. Oruçluyken terletmeyen egzersizler, örneğin; pilates, yoga, reformer pilates, düşük tempolu yürüyüş veya yüzme gibi düşük şiddetli aerobik egzersizler yapılabilir. Egzersiz programının şiddetini; antrenman sürelerini kısaltıp, dinlenme sürelerini artırarak, set sayıları ve kullandığınız ağırlıkları azaltarak ayarlayabilirsiniz. 

EGZERSİZ SAATİNİZİ İYİ AYARLAYIN!

Egzersiz iftardan önce yapılacak ise iftar ve sahur arasında yeterli miktarda sıvı, karbonhidrat ve protein aldığından emin olunmalıdır. Sabah saatlerinde yapacağınız pilates ve yoga ise vücudun kan akışını hızlandırarak kendinizi gün içinde enerjik hissetmenizi sağlayacaktır. İftardan sonra yapılacak egzersiz için de, yemekten sonra 1-1,5 saat beklemelidir. Kısa süreli, düşük yoğunluklu bir egzersiz yapılabilir. Düşük tempolu yürüyüş, bisiklet, yüzme gibi yağ yakımını da uyaracak egzersizler yapılabilir. Pilates, yoga gibi egzersizler sindirim sistemini de harekete geçirerek hazımsızlığını giderecek ve vücudunuzdaki ödemi dağıtacaktır. Eğer yüksek şiddetli kardiyo egzersizi veya ağırlık (özellikle hipertrofi) antrenmanı tercih ediliyorsa, kasların kendini yenilemek için yeterli miktarda besin kaynağı bulamayacağından kas lifleri kendini yenileyemeyecek ve iyileşme yeteneğin azalacağından sakatlanma riski artacaktır.

YETERİNCE SU İÇTİĞİNİZDEN EMİN OLUN

Sıvı kaybının en aza indirgenmesi için oruçluyken terletmeyen egzersizler yapılmalıdır. İftarla sahur arasında vücut ağırlığının her kilogramı başına en az 30 ml kadar su tüketmeli ve iftardan spora kadar en az 500 ml su tüketilmiş olunmalıdır. Çay ve kahve gibi idrar söktürücü sıvılar sınırlandırılmalıdır. Sıvıyla birlikte mineral kaybınız olacağından suyun içine limon suyu, maden suyu gibi mineral kaynakları eklenerek kas tonusunun önüne geçebilirsiniz.

Editör: Abdulah GÖNÜLTAŞ / HABER MERKEZİ

The post RAMAZAN AYINDA EGZERSİZİ İHMAL ETMEYİN! appeared first on Horoz Medya.

REFLEKSLER

Bazen hiç ummadığımız reflekslerimiz nadiren de olsa bayılmayla sonuçlanabiliyor. Hapşırma, öksürme, ağlama, idrar yapma, aşırı korku veya ardı ardına atılan kahkahalar gibi uyaranlar beyne giden oksijen miktarını azaltarak bayılmaya neden olabiliyor. Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, refleks kaynaklı bayılmaların en sık idrar yapma esnasında oluştuğunu belirterek, “Örneğin uzun süre ihtiyacı gidermeyip tuvaleti tutmak, ardından dolu bir mesaneyle hızla idrara çıkmak, özellikle kan basıncı düşük olan kişilerde beyine giden oksijen miktarını azaltıyor. Bunun sonucunda bayılma gerçekleşiyor” diyor.

BEYİN VE DAMAR TIKANIKLIKLARI

Beyin ve damar tıkanıklıkları bayılmanın ciddi nedenlerinden birini oluşturuyor. Özellikle de büyük damar tıkanıklıklarında gelişiyor bayılmalar. Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, bayılmaya yüzde asimetri ya da bir taraf kol ve/veya bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa; pıhtı atması, tıkanıklık, anevrizma ya da kanama gibi beyin damar hastalıklarının düşünülmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ

Hipoglisemi; kan şekerinin, bir başka deyişle glikoz seviyesinin ideal değerinden daha düşük olması durumu olarak tanımlanıyor. Hipoglisemi sorunu yaşayan diyabet hastalarında bayılma sık görülen bir sorun. Bilinç kaybına ayrıca terleme ve ağız kuruluğu da eşlik ediyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, özellikle kan şekeri düşüklüğünde bayılma ataklarına sık rastlandığına dikkat çekerek, “Bazen kan şekeri düşüklüğü çok ciddi boyutlarda olup, epileptik nöbete yol açarak bilinç kaybı sebebi olabiliyor” diyor.

ZEHİRLENMELER

Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, solunum yoluyla gelişen zehirlenmelerin de sıklıkla bayılmaya neden olabildiğine dikkat çekerek, “Bunlar zehirli kimyasal gazlar, evde kullanılan temizlik ürünleri ve boya maddeleri olabiliyor” diyor.

EPİLEPSİ

Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, epilepsinin bayılmanın nispeten sık görülen ve ciddi nedenlerinden biri olduğuna işaret ederek, şöyle devam ediyor: “Bilinç kaybı beyindeki elektriksel deşarj nedeniyle yaşanıyor. Bayılmaya genellikle kollarda ve bacaklarda kasılma ya da atma, dil ısırma, hırıltılı bir solunum ve idrar kaçırma eşlik ediyor. Bilinç kaybı kalıcı olmasa da, nöbet esnasında fiziksel kazalardan dolayı yaralanmalar ve uzun süreli nöbetlerde; solunum sıkıntısı, hipoksi ve kalpte ritim düzensizliği ile kalp fonksiyon bozukluğu gibi kalıcı sorunlar gelişebiliyor”

İLAÇLARIN YAN ETKİLERİ

Bazı ilaçların yan etkileri de bayılmaya yol açabiliyor. Bu nedenle bayılma sorunu yaşayan kişilerin kullandıkları ilaçların mutlaka kontrol edilmesi gerekiyor. Hastanın öyküsü ve muayene, tanıda en önemli basamakları oluşturuyor. Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, “Bayılma ataklarından korunmak için ilaç etkileşimleri iyi sorgulanmalı ve başka bir nedenle ilaç kullanılacaksa bu ilaçlar hekime mutlaka gösterilmeli” diyor.

DUYGUSAL (EMOSYONEL) STRES

Emosyonel, bir başka deyişle duygusal stres kendiliğinden düzelebilecek bir tablo iken bayılma esnasında ciddi bir fiziksel travmaya yol açıp, kötü sonuçlara yol açabiliyor. Bir yakının ani kaybı nedeniyle oluşan şok veya herhangi bir durumda gelişen aşırı kaygı ile korku gibi etkenlerin tansiyonu düşürmeleri sonucunda beyindeki kan akımı azalınca, bayılma gerçekleşiyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Elvan Cevizci Akkılıç, “Bayılmalarda mutlaka altta yatan başka bir problemin varlığı sorgulanıyor. Herhangi bir sorun tespit edilmezse ‘duygusal stres kaynaklı bayılma’ tanısı konuyor” diyor.

Editör : Abdullah GÖNÜLTAŞ / HABER MERKEZİ

The post BAYILMAYA YOL AÇAN ETKENLER! appeared first on Horoz Medya.