Türkiye’de Buğday Krizi Büyüyor: 44 İlde Üretim Azaldı!

Buğdayda Kara Tablo: Türkiye 36 Yıldır Aynı Seviyede Sayıyor!

Edirne’de Buğday Alarmı: Üretim %24 Azaldı!

Edirne’de Buğday Üretimi Çöküşte: Çiftçi Destek Bekliyor

Edirne Milletvekili ve Ziraat Mühendisi Ediz Ün, 2024 yılında Türkiye genelinde buğday üretiminin 35 ilde artmasına karşın 44 ilde azaldığını belirterek, üretimi düşen iller arasında Edirne’nin de yer aldığını vurguladı.

Buğdayın anavatanı olan Türkiye’de üretimin son 36 yıldır ortalama 20 milyon ton seviyesinde seyrettiğini ifade eden Ün, “2023 yılında 22 milyon ton olan buğday üretimi, 2024 yılında %5,5’lik bir düşüşle 20,8 milyon tona geriledi. En büyük üretim kaybı %74 ile Bartın’da yaşanırken, onu %43 ile Denizli, %38 ile Hakkari, %37 ile Yalova ve %35 ile Ağrı takip etti. Seçim bölgem Edirne, buğday, ayçiçeği ve çeltik üretimi ile geçinen bir il olmasına rağmen, burada da üretim %24 azaldı. Tokat, Giresun, Osmaniye, Mersin ve Van gibi illerde artışlar görülse de ülke genelinde toplam buğday üretimi 1,2 milyon ton azaldı” dedi.

Üretimdeki bu gerilemenin ithalatı artıracağına dikkat çeken Ün, “Buğday üretimindeki her milyon tonluk düşüş, Türkiye’yi dışa bağımlı hale getiriyor. Çiftçimiz, yüksek girdi maliyetleri nedeniyle Rusya’daki üretim maliyetleriyle rekabet edemiyor. Ucuz ithal buğday yurda girince, yerli üreticinin ürünü değer kaybediyor. Bu nedenle çiftçimizin, üretimin desteklenmesi şart. Çiftçimizi desteklemeyen AKP iktidarları döneminde 105 milyon ton buğday ithalatı için 29 milyar dolar ödendi. Oysa buğdayın anavatanı olan Türkiye’nin bu ürünü ihraç etmesi gerekirken ithal etmesi, tarım politikalarındaki başarısızlığın en açık göstergesidir” diye konuştu.

Edirne’nin son yıllarda kuraklığın etkisini ağır şekilde hissettiğini belirten Ün, “Küresel ısınma ve iklim değişikliği hem dünyada hem de ülkemizde tarımsal üretimi doğrudan etkiliyor. Ancak bu olumsuzluklardan en fazla etkilenen illerden biri Edirne. Çiftçilerimiz kuraklık nedeniyle ayçiçeği ve buğdayda istenilen verimi alamadı, çeltikte ise su sıkıntısı yaşadı. Trakya genelinde üretici ciddi sıkıntılarla karşı karşıya. Çiftçimiz, tarlasına atacağı bahar gübresini bile alamaz hale geldi. Borç yükü giderek artıyor, üretici adeta boğuluyor” dedi.

Buğday üretiminin sürdürülebilir olması için desteklerin artırılması gerektiğini vurgulayan Ün, “Buğday üreticisine, prim desteği hariç dekara en az 1.000 lira doğrudan destek verilmelidir. Aksi takdirde bu yıl üretim 20 milyon tonun altına düşecektir. Buradan Tarım ve Orman Bakanı’na çağrıda bulunuyorum: Çiftçiyi desteklememek, milyonlarca insanın gıda güvenliğini riske atmak demektir. Buğday üreticisini sahipsiz bırakmanın vebali ağırdır” ifadelerini kullandı.

CHP BURSA MİLLETVEKİLİ ORHAN SARIBAL: “BÖYLE GİDERSE ÜRETİM YAPACAK ÇİFTÇİYİ DE KAMPANYAYLA ARAMAK ZORUNDA KALACAĞIZ”

CHP Bursa Milletvekili ve PM Üyesi Orhan Sarıbal, iktidar ortağı MHP’nin başlattığı “Askıda 9 Gülek Buğday” kampanyasına tepki gösterdi. Milletvekili Sarıbal, bu kampanyanın aslında iktidarın tarım politikalarındaki başarısızlığını gözler önüne serdiğini belirterek, “Çiftçi, kendisi yardıma muhtaç hale getirilmişken, yoksul halka yardım etmeye çağrılıyor. İktidar, halkın ekmeğini büyütmek yerine, rant baronlarının ve beşli çetelerin vergi borçlarını affetmeye devam ediyor. Devletin görevi yoksulluğu yönetmek değil, yoksulluğu ortadan kaldırmaktır. Bugün ‘Askıda 9 Gülek Buğday’ diyorsunuz, yarın üretim yapacak çiftçiyi de kampanyayla aramak zorunda kalacağız” dedi.

EN DÜŞÜK YILLIK GELİR TARIM SEKTÖRÜNDE

İktidarın uyguladığı yanlış tarım politikaları sonucunda çiftçilerin üretim yapamaz hale geldiğini vurgulayan Sarıbal, “2002’de 26,6 milyon hektar olan ekili-dikili tarım alanları 23,9 milyon hektara geriledi. Çiftçi borçları son 1 yılda yüzde 44, 20 yılda 164 kat arttı. Gübre fiyatları bir ayda yüzde 10, sulama ücretlerindeki artış yüzde 100 arttı. Çiftçilerin bankalara borcu 868 milyarı geçti. Takibe alınan krediler ise yüzde 72 oranında artarak 3,6 milyara yükseldi. TÜİK’in 2024 yılı Gelir Dağılımı İstatistiklerine göre en düşük yıllık gelir ortalaması tarım sektöründe gerçekleşti. Çiftçi her geçen gün toprağından kopuyor, şehirlere ucuz işgücü olarak sürükleniyor” dedi.

HALKIN EKMEĞİNİ BÜYÜTMEK İÇİN ÖNCE ÇİFTÇİYİ DESTEKLEYİN

Milletvekili Sarıbal, iktidarın tarım politikalarını eleştirerek, “İklim değişikliği, maliyet artışları ve çiftçinin ekonomik durumunun bozulması nedeniyle buğday üretimi 22 milyon tondan 20.8 milyon tona geriledi. 2023 yılında 11.9 milyon ton gibi çok yüksek bir buğday ithalatı yapılınca, 2024 yılında ithalat yasakları ile buğday ithalatı neredeyse yarı yarıya düştü.  Ekmeklik buğday ithalatında uygulanan kısıtlamalar nedeniyle buğday unu ihracatı yüzde 20 oranında azaldı. Mazot fiyatı bir yılda yüzde 90 arttı. 2023 yılında 1 ton buğdayla 388 litre mazot alabilen çiftçi, 2024 yılında sadece 229 litre alabildi. Buğday alım fiyatları, enflasyonun ve maliyet artışlarının çok altında kaldı. Halkın ekmeğini büyütmek için öncelikle çiftçiyi destekleyin” dedi.