Denizli 16°C
04 Aralık 2020 - Cuma
Yazar hakkında | Tüm köşe yazıları
Hüsamettin TAT

KARAKGÖZ KIRKLARELİ’Lİ Mİ?

Şair Muharrem Çelik, “Hocam sana bir kitap hediye etmek istiyorum, okur köşende yazar ve tanıtımına katkı sağlarsan çok memnun olurum” diyerek bana “Karagöz” kitabını hediye ettiler.

Kitap, Türk Gölge Oyunu Pazyryk’tan Kırklıreli’ne Karagöz ismini taşımaktaydı ve yazar Mustafa Ermiş tarafından kaleme alınmıştı.

Türk Gölge Oyunun olan Hacivat ve Karagöz’ü bilmeyenimiz yoktur sanırım. Mustafa Ermiş’de bu kitabında Karagöz’ün Pazyryk dan çıkarak Kırklareli’ne geldiğini ve Karagöz’ün Kırklareli’li olduğunu bu kitabında detaylı bir şekilde anlatmıştır. Karagöz 225 sayfadan oluşan 2018 yılında Kırklareli’n de basılmış bir kitap. Kitap Karagöz ve Orta Oyunu üzerine başlı başına bir araştırma kitabıdır.

Karagöz ve Orta Oyunu yani Gölge Oyunu ele alınan bu kitap da, Orta Oyunun nereden çıktığı, Şamanizim’le ilgisi, Orta oyuncuların giydiği elbiseler, taktığı başlıklar, hangi rollerde kimlerin oynadığı ve buna benzer diğer bilgiler mevcut olup oyundan örneklerde verilmiştir. Benim de Bursa da kaldığım süre içerisinde Karagöz ve Hacivat la ilgilendiğim, müzelerine ve anıt mezarlarına giderek ziyaret ettiğim olmuştur.

Karagöz kitabından bazı alıntılar yapacak olursak, “Türk Gölge Oyunu, Türklere ait olup, içerisindeki anlamlar, gelenekler, görenekler asla bozulmaz, hemen belli olur. Bu yüzden bu güne kadar bütün ihmallere rağmen gelebilmiş özelimizdir. Sonradan çocuklar Türk Gölge Oyununun adını “Karagöz” koymuşlardır” denilmektedir.

Diğer taraftan Karagözü Bali Adasındaki Gölge Oyunu ile bazı araştırmacıların yaptıkları misillemelerinde bazı bilgiler ortaya çıkmaktadır. Dini gelenek ve bilgilere göre Cavalılar, Müslüman olup geleneklerinin birçoğunu kaybetmişler, Puta tapma inançlarından ayrılmayan Bali Adası halkı komşularıyla, Millettaşlarıyla, Dini dostlarıyla, oyunlarıyla, heykelleriyle, bir metreden büyük Gölge Oyunu figürleriyle Gölge Oyunu yaşatma gerçeğini ispat itmiş olduğu gibi, Türklerin Budist ve Şamanist çağlarında Gölge Oyununun nasıl dini ve ahlaki işe yaradığı hakkında fikir verebilmektedir.

Bali Adasında eski Şamanların dini temsillerinde ölmüş atalarının, öteki dünyadan bu dünyaya kendilerinden türeyen kuşaklarla temas etmek üzere gölge haline getirilmesi geleneğinden WAYANG KULUİT denilen Gölge Oyunu çıkmıştır.”

“Bali Gölge Oyununun esası din ve ahlak düzenini halka yaymaktır. On beşinci asra kadar Cava ile aynı dinde ve Cavanın bir uyruğu halinde kalan bu küçük ada halkı, Cavalılar Müslümanlığı kabul ettikleri halde dini geleneklerini muhafaza etmişler, kültürlerinin ilkelerinden ayrılmamışlardır. Çünkü gelenekler ve görenekler, dış âlemle teması az olan yerlerde değişmeden uzun zaman olduğu gibi saklı kalıyor. İyi ve kötünün mutlak sembolik mücadelesi Balinin Hindu kaynaklı literatürün bel kemiğini ve tüm niteliklerini teşkil etmektedir. Bize göre her karakter keskin sınırlarla çizilmiştir. Zira o, ya bir cindir, şeytandır, ya kahramandır. Söz gelimi doğruluğun ve hakkın tarafında TWALEN ile oğlu MERDAK vardır. Kötülüğün tarafında ise DELAM ile SANGUT vardır” Bizim Gölge Oyunlarımızda bu isimlerdeki iyilikler ve kötülükler Hacivat ve Karagöz tarafından da işlenilmektedir.

“Karagöz Oyunun da güldürü vardır, Şiir vardır, Musiki vardır, Halk vardır, Yaratan vardır. Bu dünya ile öbür dünya vardır. İyi ve doğru vardır. Hatta tasavvuf bilgisi olmayan hayalci olamaz. Bütün figürler göstermelikler ve tasvirler, Türk Gölge Oyunu geleneğine göre renklendirilir.”

Yazar Mustafa Ermiş kitabın önsözünde Hacivat ve Karagöz’ü Ortaokul zamanlarında (1960-1967) Ankara Radyosunun yayınında komşularıyla beraber dinlediği programlarında tanıdığını ve ondan sonra Karagöz ve Gölge Oyunu hakkında, bu güne kadar çeşitli belge ve bilgi topladığını, Karagöz halkın uyarıcısı olduğundan bedelini de başı ile ödediğini anlatmıştır.

Diğer taraftan da yaptığı araştırmalarda, Karagöz’ü Orta Asya-Türkistan-Altay Dağlarında ki Pazyryk kazılarından alıp Kırklareli’ne getirdim diyerek Karagöz’ün Kırklareli’li olduğunu yaptığı bu çalışmada anlatmış olmaktadır.

Karagöz ve Hacivat Gölge Oyunu, Dünyaya mal olup dünya sahiplense dahi onlar bizimdir. Sahip çıkarak, çocuklarımıza onları anlatmalıyız ve dimağlarına yerleşmesini sağlamalıyız.

Hüsamettin TAT diğer köşe yazıları
 ‹  1  2  ...  3  4  5  6  7  ...  18  19  ›  ›› 
Şuan 5 sayfadasınız, toplam 19 sayfa var.
Bu kategoride 189 adet içerik var.

Bu yazıları okudunuz mu ?
AKM Basın Yayın A.Ş | 2016 - Tüm hakları Saklıdır. | Şanlısoy Web