Denizli 12°C
25 Şubat 2018 - Pazar
Yazar hakkında | Tüm köşe yazıları
Hüsamettin TAT

DİNAR PAZARI

Dinar pazarının benim hatıralarımda çok büyük yeri ve önemi vardır. Ortaokulu Dinar da okuduğum yıllarda, her hafta Salı günleri ailemin yanıma gelmesi, yada bana birileriyle ekmek ve harçlık göndermeleri ve ben onları karşılamak için eğer dersim yoksa saatlerce Dörtyol’da köyden gelen traktörü beklememe neden olurdu. Aileme yada gönderdikleri nevalelere kavuştuğumda dünyalar benim olurdu.

Bölgenin en büyük ve Salı günleri kurulan Dinar pazarını Raif Öztürk hocamın yazdığı Altın Şehir Dinar kitabından anlatalım.

Günümüzde de bölgesinde ekonomik güç olan Dinar pazarının ilk çekirdeği Osmanlılar dönemine (16. Yüzyıl) uzanır. O zaman Geyikler olarak bilinen Dinar, çok küçük bir yer olmakla birlikte, konumu itibariyle bölgenin merkezidir ve bundan dolayı da Dinar’da Pazar kurulmaktadır.

  1. yüzyılın sonunda ve 20. Yüzyılın başında, çok geniş bir alana hitap eden Geyikler Kazasının (1908) idari merkezi olan Dinarda o gün için Cumartesi günleri Pazar kuruluyor. Cumartesi günü kurulan Dinar pazarı, çok geniş bir yöreye, bölgeye hitap ediyor. Adeta bölge pazarı görevini görüyordu. Cumartesi günü kurulan Dinar pazarına çok uzaklardan alıcılar ve satıcılar gelmektedir. Uzak yerlerden gelenler azımsanmayacak kadar çok olduğu ve bu günkü ulaşım imkânları olmadığı için pazara Cuma gününden gelenler hanlarda kalır, pazardan sonra heybeleri dolu şekilde kafileler halinde geldikleri yerlere geri dönerlerdi.

Dinar pazarı Osmanlı döneminden itibaren hep canlı, hareketli olmuştur. Geyikler (Dinar) pazarının bu hareketliliği ve rüsum gelirleri çevre ilçeleri kıskandıracak durumdaydı. Hatta 1889-1890 yıllarında Geyikler pazarının kantariye ve zahire rüsumundan sağlanan gelir, sancak merkezi olan Afyon’un da ilgisini çekmişti. O yıllarda Afyon merkezini baştanbaşa kat eden bir dere kapatılmak istenmekte, ama belediyenin buna gücü yetmemektedir. Bunun için Geyiklerin zahire ve kantariye rüsumu buraya tahsis edilmiş ve derenin üzeri Dinar’ın geliriyle kapatılmıştır.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Dinar pazarı Cumartesi gününden Salı gününe alındı. O yıllarda Dinar da çok sayıda han, bunun yanı sıra birkaç tane otel vardı. Pazarcılar genelde Dinar pazarına halkın “dernek günü” dediği pazartesi günü gelirlerdi. Gerekse satıcı pazarcılar, gerekse alış veriş için gelen köylüler geceyi bu hanlarda ve otellerde geçirirlerdi. Civar köy ve kasabalardan, at, eşek ve arabalarla gece yarısı yola çıkan vatandaşlar, Salı sabahı Dinar da olurlardı. At, eşek ve arabaları bir hana bağladıktan sonra alış verişlerini yaparlardı. Pazardan alınan mallar, sepet, torba ve heybelere doldurulur, geceye kalmamak için öğleden sonra kafileler halinde tekrar yola çıkar ve köylerine dönerlerdi.

Dinar Pazarı’n da halkın tüm ihtiyaçlarına cevap verecek sayıda esnaf ve her türlü tüketim malzemesi bulunurdu. Gündüz on binin üzerinde pazarcıyı ağırlayan ilçe, pazarcılar çekilip köyüne döndükten sonra derin bir sessizliğe bürünürdü.

Cumhuriyetin hemen sonrasında Isparta. Burdur, Denizli illeri ile Sandıklı, Keçiborlu, Dazkırı, Çardak ve Çivril ilçeleri ile 120 ye yakın köyden tren, at arabası, kağnı, at ve eşeklerle Dinar Salı pazarına binlerce satıcı ve alıcı gelirdi.

1950’li yıllarından sonra kamyonlar köylerden; Isparta’dan, Burdur dan ve Afyon dan otobüsler insan taşımaya başladı. Yıllar yılları kovaladıkça köylere kasabalara, traktör, kamyon, otobüs, minibüs girdi. Artık kağnı, at arabası ve eşek yerine bu motorlu araçlar pazarlara insan taşımaya başladı. 1980’li yıllara gelindiğinde hanlar ve oteller eski özelliğini kaybetti. Özellikle bunlara ihtiyaç kalmadığından, hanlar fiziki değişikliklerle yerini binalara bırakmaya başladı.

Halen daha bölgenin önemli bir alış veriş merkezi olmaya devam eden Dinar pazarı çevre illerin satıcılarına ve alıcılarına cazip gelmektedir.

Hüsamettin TAT diğer köşe yazıları
 1  2  3  4  5  6  ›  ›› 
Şuan 1 sayfadasınız, toplam 6 sayfa var.
Bu kategoride 54 adet içerik var.

Bu yazıları okudunuz mu ?
Aklam Matbaa Rek. Ajans. Ltd. Şti. | 2016 - Tüm hakları Saklıdır. | Şanlısoy Web